Emeklilik Şartları: İlk Sigorta Giriş Tarihine Göre Rehber

Emeklilik şartlarını belirleyen en önemli bilgi, kişinin ilk kez sigortalı olduğu tarihtir. Bu tarih hangi kanunun ve hangi geçiş hükmünün uygulanacağını belirler. Sonraki işyeri veya statü değişiklikleri bu başlangıcı değiştirmez.

Şartlar üç ayrı döneme göre değişir:

Sigortalılık türleri:

• 4/a: Hizmet akdiyle çalışanlar (eski SSK)
• 4/b: Kendi adına ve hesabına çalışanlar, şirket ortakları (eski Bağ-Kur)
• 4/c: Kamu görevlileri (eski Emekli Sandığı)

Hangi statüden emekli olunur? Birden fazla statüde çalışılmışsa:

• 30.04.2008’den önce ilk kez sigortalı olanlarda, son 7 yıllık fiili hizmet süresi içinde en çok çalışılan statünün şartları uygulanır (2829 sayılı Kanun md. 8).
• 01.05.2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlarda, en fazla sigortalılığın geçtiği statü esas alınır; süreler eşitse son statü esas alınır (5510 md. 53).

Bu nedenle 4/b’den 4/a’ya (veya tersine) geçiş, emeklilik tarihini önemli ölçüde değiştirebilir.

1. 08.09.1999 ve öncesi girişliler (EYT)

1 Mart 2023 tarihli 7438 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 95. madde ile bu gruptaki sigortalılar için yaş şartı kaldırılmıştır. Prim günü ve sigortalılık süresi şartları devam eder.

4/a (SSK) – Kadın

Sigortalılık süresi şartı: 20 yıl

4/a (SSK) – Erkek

Sigortalılık süresi şartı: 25 yıl

Tablolar, 506 sayılı Kanunun geçici 81/B maddesinde 23.05.2002 tarihindeki sigortalılık süresine göre belirlenen kademelerin giriş tarihine çevrilmiş hâlidir. Sınır tarihlerde kesin sonuç için SGK hesabı esas alınmalıdır.

4/b (Bağ-Kur) ve 4/c (Memur)

Yaştan (kısmi) emeklilik

Tam emeklilik şartlarını dolduramayanlar için:

EYT düzenlemesi yalnızca tam emeklilikte yaş şartını kaldırmıştır; yaştan emeklilikte yaş şartı devam eder.

2. 09.09.1999 – 30.04.2008 arası girişliler

3. 01.05.2008 ve sonrası girişliler

Prim günü şartı: 4/a için 7200 gün, 4/b ve 4/c için 9000 gün.

Yaş şartı, prim günü şartının dolduğu tarihe göre belirlenir:

Yaştan emeklilik

Yukarıdaki yaş hadlerine 3 yıl eklenerek (65’i geçmemek üzere) ve 5400 gün prim ile emekli olunabilir. 4/a sigortalıları için 5400 gün kademeli uygulanır: 2008’in Mayıs–Aralık aylarında ilk kez sigortalı olanlar için 4600 gün, sonraki her giriş yılı için 100 gün eklenerek 5400 güne kadar.

Son durum notu (Kasım 2026)

Kamuoyunda sıkça konuşulan iki düzenleme yasalaşmamıştır:

• Bağ-Kur’da 9000 günün 7200’e indirilmesi: 01.05.2008 sonrası girişli 4/b sigortalıları için 9000 gün şartı devam etmektedir.
• Kademeli emeklilik: 09.09.1999 – 30.04.2008 arası girişliler için yaş şartını kademelendiren bir kanun yoktur.

Bu konularda “başvuru” veya “ön kayıt” adı altında ödeme isteyen kişi ve sitelere itibar edilmemelidir.

Kendi durumunuzu nasıl kontrol edersiniz?

1. e-Devlet’ten SGK Tescil ve Hizmet Dökümü belgesini alın; ilk giriş tarihinizi ve toplam prim gününüzü buradan görün. Bu bilgilerle emeklilik hesaplayıcısında tahmini tarihinizi hesaplayabilirsiniz.
2. Askerlik veya doğum borçlanması yapıp yapamayacağınızı değerlendirin. Borçlanma, prim gününüzü artırır ve bazı durumlarda ilk giriş tarihinizi geriye çeker: Borçlanma rehberi
3. Emeklilik başvurusu ve sonrası için emeklilik başvurusu ve çalışan emekliler yazısına bakın.

Kaynaklar

• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, md. 28, 53, geçici 6, geçici 9, geçici 95
• 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, geçici 81
• 1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu, geçici 10
• 7438 sayılı Kanun (Resmî Gazete, 03.03.2023)

Mevzuat dayanağı: 5510 sayılı Kanun md. 28, 53, geçici 6, geçici 9, geçici 95; 506 sayılı Kanun geçici 81; 1479 sayılı Kanun geçici 10; 2829 sayılı Kanun md. 8

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve belirtilen güncelleme tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır. Tutarlar, oranlar ve süreler değişebilir; somut durumunuz için mevzuatın güncel hâlini kontrol ediniz.