Hesaplayıcılar
Pratik hesaplama araçları
Sonuçlar bilgi amaçlıdır; özel oran ve istisnalar hesaba katılmaz.
KDV hesaplama
Serbest meslek makbuzu
Stopaj, makbuzu alan kişi vergi kesintisi yapmakla yükümlü olduğunda uygulanır. KDV tevkifatı gereken işlemler bu hesaba dahil değildir.
Tevkifatlı fatura
KDV tevkifatı nedir?
Tevkifat, hesaplanan KDV'nin bir kısmının satıcı yerine alıcı tarafından beyan edilip ödenmesidir. Satıcı faturada KDV'nin tamamını gösterir, ancak yalnızca tevkif edilmeyen kısmı tahsil eder ve kendi 1 No.lu KDV beyannamesinde beyan eder.
Genel toplamdan hesapta girilen tutar, tevkifat düşülmeden önceki KDV dahil fatura toplamıdır (matrah + hesaplanan KDV). Matrah, bu tutarın (1 + KDV oranı) ile bölünmesiyle bulunur.
Ödenecek tutardan hesapta girilen tutar, alıcının satıcıya fiilen ödeyeceği (tevkifat düşülmüş) tutardır. Matrah = Ödenecek tutar ÷ [1 + KDV oranı × (1 − tevkifat oranı)]. Tahsil edilmek istenen net tutar bilindiğinde faturanın kaç liradan kesileceğini bulmak için kullanılır.
Alıcı, tevkif ettiği KDV'yi sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV Beyannamesi ile beyan edip öder; aynı tutarı kendi 1 No.lu beyannamesinde indirim konusu yapabilir.
Kısmi tevkifat, alıcının belirlenmiş alıcılardan (kamu kurumları, belirli mükellef grupları vb.) olması ve KDV dahil işlem bedelinin tebliğde belirtilen tutarı aşması hâlinde uygulanır. İşlem türleri ve oranlar KDV Genel Uygulama Tebliğinde düzenlenir; güncel listeyi kontrol ediniz.
İki bilinmeyenli KDV hesabı
İki farklı KDV oranı içeren bir toplamda, KDV dahil toplam tutar ve toplam KDV biliniyorsa her oranın matrahını bulur.
Hesap nasıl yapılıyor?
Bilinmeyenler: 1. oranın matrahı x, 2. oranın matrahı y.
- Toplam matrah: x + y = Toplam tutar − Toplam KDV
- Toplam KDV: (1. oran × x) + (2. oran × y) = Toplam KDV
Bu iki denklem birlikte çözülerek x ve y bulunur. Uygulamada perakende satış toplamlarının (ör. ÖKC Z raporu veya pazaryeri hesap özeti) oranlara ayrıştırılmasında ve fatura kontrollerinde kullanılır. Üç farklı oran varsa iki denklem yetmez; oranlardan birinin tutarının ayrıca bilinmesi gerekir.
Binek ve ticari araç giderleri (%70 / %30)
Araç giderlerini gider yazılabilir kısım ve kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak ayırır, KDV'nin indirilebilir kısmını bulur ve örnek yevmiye kaydını oluşturur.
| Gider kalemi | Tutar (KDV hariç, TL) | KDV oranı |
|---|---|---|
| Akaryakıt | ||
| Bakım, onarım ve yedek parça | ||
| Lastik | ||
| Kasko ve trafik sigortası | ||
| Otopark, köprü ve otoyol | ||
| Yıkama ve diğer | ||
| Motorlu taşıtlar vergisi (MTV) | — | |
| Kira bedeli (aylık) |
Hangi kural uygulanıyor?
- Binek otomobil cari giderleri (akaryakıt, bakım, sigorta vb.): en fazla %70'i gider yazılır, %30'u KKEG'dir (GVK md. 40/5).
- KDV: KKEG kısmına isabet eden KDV indirilemez (KDVK md. 30/d); bu tutar da gidere eklenir ve KKEG olarak izlenir.
- Kira bedeli: %70 kuralı değil, aylık tutar sınırı uygulanır (2026 için 46.000 TL). Sınırı aşan kısım ve KDV'si KKEG'dir. Sınırı her yıl ilan edilen tutarla güncelleyiniz.
- MTV: Binek otomobil için ödenen MTV'nin tamamı KKEG'dir (MTV Kanunu md. 14).
- Ticari araçlar ile araç kiralama veya işletme faaliyetinde kullanılan binek otomobillerin giderleri kısıtlamaya tabi değildir.
- Amortisman ve aracın alışındaki ÖTV/KDV bu tabloya dahil değildir; ayrıntılar için rehber yazısına bakınız.
Kira artışı (TÜFE)
Kira artışı nasıl belirlenir?
Konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen kira yılındaki artış, bir önceki kira yılında TÜFE'nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez (TBK md. 344). Sözleşmede daha düşük bir oran kararlaştırılmışsa o oran uygulanır.
Uygulamada, kiranın yenilendiği ayın başında TÜİK'in açıkladığı (bir önceki aya ait) oran esas alınır. Örneğin Kasım ayında yenilenen bir kira için Ekim ayı TÜFE verisi kullanılır.
TEFE / ÜFE: TEFE 2005'ten itibaren ÜFE (Üretici Fiyat Endeksi) adıyla yayımlanmaktadır. Sözleşmede ÜFE'ye göre artış öngörülmüş olsa bile uygulanabilecek artış, yasal üst sınır olan TÜFE oranını geçemez. ÜFE oranını "Oranı elle gir" seçeneğiyle girerek karşılaştırabilirsiniz.
Konut kiralarında uygulanan %25 sınırı 1 Temmuz 2024'te sona ermiştir. 5 yılı dolduran kira ilişkilerinde yeni kira bedeli, taraflar anlaşamazsa hâkim tarafından hakkaniyete göre belirlenir.
Kıdem tazminatı
Kıdem tazminatına kimler hak kazanır?
İşyerinde en az 1 yıl çalışmış olmak ve iş sözleşmesinin aşağıdaki hâllerden biriyle sona ermesi gerekir:
- İşveren tarafından, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı dışında bir nedenle feshedilmesi
- İşçi tarafından haklı nedenle feshedilmesi (ör. ücretin ödenmemesi, sağlık nedenleri)
- Muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle ayrılma
- Emeklilik veya yaş dışındaki şartlar tamamlanarak emeklilik için gerekli prim gün sayısı ve sigortalılık süresiyle ayrılma
- Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması
- İşçinin ölümü (tazminat mirasçılarına ödenir)
Hesaplama: Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret ödenir; yıldan artan süreler oranlanır. Esas alınacak ücret, tavanı aşamaz. Tavan içindeki tazminat gelir vergisinden istisnadır; yalnızca damga vergisi (binde 7,59) kesilir.
Dayanak: 1475 sayılı İş Kanunu md. 14 (4857 sayılı Kanun md. 120 ile yürürlükte).
Ne zaman emekli olurum?
İlk sigorta giriş tarihinize göre tam ve yaştan (kısmi) emeklilik için tahmini tarihi hesaplar.
Hesaplama nasıl yapılıyor?
- İlk sigorta giriş tarihine göre üç dönemden biri seçilir: 08.09.1999 ve öncesi (EYT), 09.09.1999–30.04.2008 ve 01.05.2008 sonrası.
- Kalan prim günleri, girdiğiniz yıllık prim günü ile tamamlanacak şekilde ileriye doğru tahmin edilir.
- Emeklilik tarihi; prim günü, sigortalılık süresi ve yaş şartlarından en son dolanın tarihidir.
- 2008 sonrası girişlilerde yaş haddi, prim gününün dolduğu tarihe göre belirlenir.
- Borçlanma girilirse günler prim gününe eklenir; süre ilk girişten önceyse ilk giriş tarihi borçlanılan gün kadar geriye çekilir. Borçlanma tutarı, girilen günlük kazanç üzerinden doğumda %32, diğerlerinde %45 oranıyla hesaplanır.
- Fiili hizmet süresi zammı, engellilik, statü birleştirme ve 4/c'ye özgü yaş haddi kuralları hesaba katılmaz.
Prim gününüzü ve ilk giriş tarihinizi e-Devlet'teki SGK Tescil ve Hizmet Dökümü belgesinden öğrenebilirsiniz. Ayrıntılar için emeklilik şartları yazısına bakınız.