İşletmede kullanılan taşıtların giderleri, aracın binek otomobil mi yoksa ticari araç mı olduğuna göre farklı vergilendirilir. Binek otomobillerde giderlerin bir kısmı kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) sayılırken, ticari araçlarda giderlerin tamamı gider yazılabilir.
Giderlerinizi bu kurallara göre ayırmak ve örnek kaydı görmek için araç giderleri hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.
Binek otomobil – ticari araç ayrımı
- Binek otomobil: Esas olarak insan taşımak için tasarlanmış otomobiller (station wagon ve arazi taşıtları dahil; Gümrük Tarife Cetveli 87.03 pozisyonu).
- Ticari araç: Eşya veya yük taşımaya mahsus kamyonet, panelvan, kamyon, çekici, minibüs ve otobüs gibi taşıtlar.
Aracın ruhsatındaki cinsi ve tarife pozisyonu belirleyicidir. Aracın işte kullanılması onu ticari araç yapmaz.
Hangi gider nasıl işlem görür?
| Gider | Binek otomobil | Ticari araç |
|---|---|---|
| Akaryakıt, bakım, onarım, lastik, sigorta, otopark, köprü-otoyol | %70 gider, %30 KKEG | Tamamı gider |
| Bu giderlere ait KDV | %70’ine isabet eden kısım indirilir; %30’una isabet eden kısım indirilemez | Tamamı indirilir |
| Kira bedeli (kiralanan araç) | Aylık tutar sınırına kadar gider; aşan kısım KKEG (%70 kuralı uygulanmaz) | Tamamı gider |
| Amortisman | Tutar sınırına isabet eden kısım gider; aşan kısım KKEG (%70 kuralı uygulanmaz) | Tamamı gider |
| Motorlu taşıtlar vergisi | Tamamı KKEG | Gider yazılabilir |
| Aracın alışındaki KDV | İndirilemez (KDVK 30/b) | İndirilir |
İstisna: Faaliyeti binek otomobil kiralamak veya çeşitli şekillerde işletmek olan işletmelerin, bu faaliyette kullandıkları binek otomobillerine ait giderler bu kısıtlamalara tabi değildir.
2026 yılı tutar sınırları
| Konu | 2026 |
|---|---|
| Kiralanan binek otomobilin aylık kira bedeli (KDV hariç) | 46.000 TL |
| Amortisman – ÖTV ve KDV hariç ilk iktisap bedeli | 1.380.000 TL |
| Amortisman – ÖTV ve KDV maliyete eklendiğinde veya ikinci el alımda | 2.600.000 TL |
Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Amortismanda, aracın aktife girdiği yıl geçerli olan sınır esas alınır.
KDV: %30’a isabet eden kısım indirilemez
KDV Kanununun 30/d maddesine göre, gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderlerle ilgili KDV indirilemez. Gelir İdaresi de 25.11.2025 tarihli bir özelgesinde, taşıt giderlerinin KKEG olan kısmına isabet eden KDV’nin indirilemeyeceğini belirtmiştir.
Bu nedenle binek otomobil giderinde:
- KDV’nin %70’i 191 İndirilecek KDV hesabına alınır,
- %30’u gidere eklenir ve KKEG olarak izlenir.
Muhasebe kayıtları
Uygulamada en yaygın yöntem, giderin tamamını ilgili gider hesabına kaydetmek ve KKEG tutarını 900 / 901 nazım hesaplarla izlemektir. Gider hesabı, aracın kullanıldığı birime göre seçilir:
- Yönetimde kullanılan araç → 770 Genel Yönetim Giderleri
- Satış ve dağıtımda kullanılan araç → 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri
- Üretimde kullanılan araç → 730 Genel Üretim Giderleri
Örnek 1 – Binek otomobil akaryakıt gideri
10.000 TL + %20 KDV (2.000 TL), bankadan ödendi.
- Gider yazılabilir: 7.000 TL · KKEG: 3.000 TL
- İndirilecek KDV: 1.400 TL · İndirilemeyen KDV: 600 TL
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 770 Genel Yönetim Giderleri | 10.600 | |
| 191 İndirilecek KDV | 1.400 | |
| 102 Bankalar | 12.000 |
KKEG takibi (3.000 + 600):
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 900 Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler | 3.600 | |
| 901 Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler Alacak | 3.600 |
Örnek 2 – Aynı gider ticari araç için
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri | 10.000 | |
| 191 İndirilecek KDV | 2.000 | |
| 102 Bankalar | 12.000 |
KKEG doğmaz; KDV’nin tamamı indirilir.
Örnek 3 – Kiralanan binek otomobil
Aylık kira 60.000 TL + %20 KDV (12.000 TL). 2026 sınırı 46.000 TL.
- Gider yazılabilir: 46.000 TL · KKEG: 14.000 TL
- İndirilecek KDV: 9.200 TL · İndirilemeyen KDV: 2.800 TL (14.000 × %20)
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 770 Genel Yönetim Giderleri | 62.800 | |
| 191 İndirilecek KDV | 9.200 | |
| 320 Satıcılar | 72.000 |
KKEG: 14.000 + 2.800 = 16.800 TL (900 / 901 nazım hesaplarla izlenir).
Örnek 4 – Binek otomobil MTV’si
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 770 Genel Yönetim Giderleri | 4.000 | |
| 102 Bankalar | 4.000 |
Tutarın tamamı KKEG’dir ve nazım hesaplarla izlenir.
Alternatif yöntem: 689 hesabı
Bazı işletmeler KKEG kısmını gider hesabına almak yerine doğrudan 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabına kaydeder. Örnek 1’de bu yöntemle kayıt şöyle olur:
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 770 Genel Yönetim Giderleri | 7.000 | |
| 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar | 3.600 | |
| 191 İndirilecek KDV | 1.400 | |
| 102 Bankalar | 12.000 |
Hangi yöntem seçilirse seçilsin, KKEG toplamı geçici vergi ve yıllık beyannamede kanunen kabul edilmeyen giderler satırında kazanca eklenir. Yöntemin yıllar itibarıyla tutarlı uygulanması önemlidir.
Araç satıldığında
Binek otomobil için ayrılan ve sınırı aştığı için KKEG olarak dikkate alınan amortisman tutarları, araç satıldığında satış kârının tespitinde dikkate alınır. Bu tutarlar satış yılında beyannamede indirim konusu yapılabilir.
Kaynaklar
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, md. 40/1, 40/5, 68
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, md. 6 ve 8
- 3065 sayılı KDV Kanunu, md. 30/b, 30/d
- 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu, md. 14
- Gelir İdaresi Başkanlığı, Bursa Defterdarlığı özelgesi, 25.11.2025, E-17192610-120[GV-21-66]
Mevzuat dayanağı: 193 sayılı GVK md. 40/1, 40/5, 68; 5520 sayılı KVK md. 6, 8; 3065 sayılı KDVK md. 30/b, 30/d; 197 sayılı MTV Kanunu md. 14
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve belirtilen güncelleme tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır. Tutarlar, oranlar ve süreler değişebilir; somut durumunuz için mevzuatın güncel hâlini kontrol ediniz.
Yorumlar
Bu yazıya henüz yorum yapılmadı. Soru veya katkınızı aşağıdan iletebilirsiniz.