Amortisman Kayıtları: 255, 257 ve Gider Hesapları

İşletmede bir yıldan uzun süre kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya maruz kalan iktisadi kıymetlerin maliyeti, tek seferde gider yazılmaz. Bu maliyet, faydalı ömrü boyunca amortisman yoluyla gidere dönüştürülür.

Faydalı ömür ve oran

Amortisman oranı, Hazine ve Maliye Bakanlığınca ilan edilen faydalı ömür listelerine göre belirlenir. Normal (doğrusal) amortisman yönteminde oran:

Amortisman oranı = 1 / Faydalı ömür

Örneğin faydalı ömrü 5 yıl olan bir demirbaş için oran %20’dir.

Değeri her yıl ilan edilen sınırı aşmayan demirbaşlar, amortismana tabi tutulmadan doğrudan gider yazılabilir.

Örnek

İşletme 100.000 TL’ye (KDV hariç) ofis mobilyası satın alıyor. Faydalı ömür 5 yıl, normal amortisman yöntemi uygulanıyor.

Alış kaydı:

Yıl sonu amortisman kaydı (100.000 × %20 = 20.000 TL):

Gider hesabı, varlığın kullanıldığı birime göre seçilir: üretimde kullanılıyorsa 730 Genel Üretim Giderleri, satış biriminde kullanılıyorsa 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri gibi.

Kıst amortisman

Kural olarak, varlık yılın hangi ayında aktife girerse girsin o yıl için tam yıl amortisman ayrılır. Bilanço esasına göre defter tutan işletmelerde binek otomobilleri bunun istisnasıdır: ilk yıl, aktife girilen ay dikkate alınarak kıst amortisman uygulanır.

Bilançoda görünüm

257 hesabı, ilgili varlık hesabının düzenleyici hesabıdır ve bilançoda eksi değerle gösterilir. Birinci yıl sonunda varlığın net defter değeri 100.000 – 20.000 = 80.000 TL’dir.

Mevzuat dayanağı: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu md. 313–321

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve belirtilen güncelleme tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır. Tutarlar, oranlar ve süreler değişebilir; somut durumunuz için mevzuatın güncel hâlini kontrol ediniz.